Treba li licenca za Linux?

Naši forumaši nam javljaju da pojedini finansijski inspektori koji vrše uvid u korišteni softver šire dezinformacije o legalnosti korištenja Linuxa. Nama je prije svega žao da su predstavnici države tako neinformisani jer nećemo pretpostaviti da su zlonamjerni. Ovim postom pokušaćemo razjasniti neke nedoumice.

Ako ste Linux preuzeli putem Interneta ili dobili na CDu od prijatelja, logično da uz njega niste dobili pismeni certifikat o validnosti niti da imate račun o kupnji. Isto se odnosi na bilo koji softver koji se može besplatno preuzeti (npr. MS Internet Explorer). Međutim uz Linux dolazi End User Licence Agreement (EULA) koji se zove GNU General Public License (GPL) i predstavlja validan pravni dokument.

Kompletan tekst GNU GPL možete preuzeti ovdje: http://www.gnu.org/copyleft/gpl.html

U slučaju iznenadne posjete inspektora, postoji niz načina kako brzo možete na vašem Linux računaru dobiti tekst GPLa:

  • Sve KDE aplikacije u sebi uključuju kompletan tekst licence. Možete ga dozvati klikom na npr. Help > About Dolphin, zatim na About prozoru imate tekst “License: GNU General Public License…” koji ustvari predstavlja link. Klikom na taj link dobijate kompletan tekst licence.
  • U GNOME aplikacijama klikom na Help > About > License dobijate kratku informaciju da je aplikacija licencirana pod GNU GPL.
  • Tekst licence u komandnoj liniji kod većine distribucija možete dobiti komandom: man gpl.
  • U rijetkim slučajevima kada ova komanda ne da željeni rezultat, možete probati otvoriti fajl /usr/src/linux/COPYING.
Tekst licence je vrlo jasan svakome ko poznaje engleski jezik i razumije pravnu terminologiju. U verziji 2 licence (koja se koristi za većinu softvera) to je kristalno jasno:

1. You may copy and distribute verbatim copies of the Program’s source code as you receive it, in any medium, provided that you conspicuously and appropriately publish on each copy an appropriate copyright notice and disclaimer of warranty; keep intact all the notices that refer to this License and to the absence of any warranty; and give any other recipients of the Program a copy of this License along with the Program.

Dakle, licenca Linuxa vam je izričito dala pravo da kopirate i distribuirate kopije izvornog koda Linuxa pod uslovom da zadržite postojeću licencu. U tački 3 se precizira da možete kopirati i binarne fajlove (izvršne programe) ali uz njih morate priložiti izvorni kod ili priložiti “obećanje” o distribuciji izvornog koda koje ste dobili (Linux distribucije daju to obećanje).

U verziji 3 licence isto pravo dato je tačkom 4:

4. Conveying Verbatim Copies.

You may convey verbatim copies of the Program’s source code as you receive it, in any medium, provided that you conspicuously and appropriately publish on each copy an appropriate copyright notice; keep intact all notices stating that this License and any non-permissive terms added in accord with section 7 apply to the code; keep intact all notices of the absence of any warranty; and give all recipients a copy of this License along with the Program.

Na kraju krajeva, da ova licenca ne predstavlja validan pravni dokument, zar bi tolike državne institucije koristile Linux? Među državne institucije koje koriste Linux spadaju: Zavod za informatiku i statistiku Kantona Sarajevo, Vlada Brčko distrikta. Čak i sama web stranica licenciranje.ba koristi Linux i open source CMS (Joomla), kao što se može vidjeti na ovom linku: http://uptime.netcraft.com/up/graph?site=licenciranje.ba.

Comments are closed.